De stoel

Aan de rechterkant van de salon staat in het midden een grote donkerbruine tafel. Aan de krassen en deuken is te zien dat de tafel een veelgebruikt stuk inventaris is die aangeeft dat het wel een drukbezochte en populaire kapperszaak moet zijn in Hardenberg. Wat een buitenstaander niet weet is dat na sluitingstijd de tafel wel eens verandert in een door vrienden van Berend gebruikte kaarttafel. Tijdens het klaverjassen komt het veelvuldig voor dat de hevige strijd wordt geblust met een fles jonge Bols die dan meester moet worden gemaakt voor het einde van de avond en dat alles onder het genot van een sigaar, sigaret of een pluk pruimtabak. Pruimtabak is een veelgebruikte goedkope manier om de nicotinetekorten op gezette tijden aan te vullen. Het is de bedoeling het teveel aan opgewekt speeksel in de daarvoor bestemde kwispedoor te spuwen, dat niet iedereen daarin bedreven is wordt op de houten vloer wel zichtbaar gemaakt door de glimmende donkerbruine verkleuring om het van messing vervaardigde spuwpotje. Het midden van de tafel is niet moeilijk te vinden, hier heeft de asbak zijn plek veroverd door de scheidslijn te voorzien van zwarte brandplekken en een ring van as. Aan elke lange zijde van de tafel staan vier stoelen, inderdaad het soort stoel waarin ik gezeten heb om door Karin mijn haar te laten knippen. Van de acht stoelen zijn er nog twee vrij. Om te gaan zitten loop ik om de kachel heen waarop een grote waterketel zacht staat te stomen. Het is enige manier om aan warm water te komen. Ik kom er al snel achter waarom de twee stoelen achter de kachel als laatste bezet worden want binnen de kortste tijd loopt het zweet uit alle poriën naar plekken waar vandaag de zon nog niet heeft geschenen. Op de tafel ligt het bekende leesvoer zoals de wekelijkse regionale krant, het Sallands Volksblad en natuurlijk de pikante weekbladen die door de heren thuis niet gelezen mogen worden, nou ja lezen, door de heren worden de schaars geklede dames gewaardeerd met een cijfer. Het opvallende van deze score is dat moeders de vrouw, deze hoogte bij lange na niet haalt, maar ja of de dames net zo goed bedreven zijn in het huishouden en koken is maar de vraag. De gesprekken die aan tafel verder gevoerd worden gaan hoofdzakelijk over de alledaagse stadse gebeurtenissen, deze worden natuurlijk ondersteund door lokale roddels van die week.

"Zo meneer, dat is weer zo glad als een ijsbaan." Zegt Berend voldaan met het scheermes nog in zijn hand. "Wilt u meteen afrekenen of moet het bij op de lat?"  Karel haalt het bekende lichtbruin papieren zakje uit zijn binnenzak. Met een potlood is zijn naam op de voorzijde geschreven en het bedrag wat hij die week verdiend heeft stond eronder. Seine is zijn naam. Hij kijkt in het loonzakje en zegt met een vrolijk gezicht. "Reken alles maar af want ik heb deze week een meevallertje in mijn loonzakje. Het overwerk heeft zijn vruchten afgeworpen." Berend pakt een klein  boekje uit de lade, Dit boekje wordt gesierd door een zwart lederen band, op de voorzijde staat een in goud gedrukte sierlijke B. Dit boekje heeft hij gekregen van oma om de tegoeden bij te houden van de klanten die de betaling op een later tijdstip willen voldoen.  Het boekje wordt geopend en na een snel rekensommetje zegt Berend " Eén knipbeurt en drie keer scheren dat is dan zes gulden en tachtig cent." Uit het loonzakje wordt een briefje van vijf gepakt en een handvol kleingeld geschud. "Hier heb je zeven gulden en laat de rest maar zitten" Berend lacht en grijpt naar een flesje Fresh Up "Kom eens even, krijg je van mij nog een lekker ruikertje" Met een elegante beweging wordt Karel voorzien van een wolk aftershave. "Dank je, nog een fijne dag allen" Zijn aftocht wordt nog eens versterkt met het rinkelen van de deurbel. De deur sluit en Berend pakt snel zijn kop thee.

Berend zet zijn theekop op de witmarmeren plaat voor de spiegel neer. Hij bekijkt de man eens goed en komt er al snel achter dat hij wel een knip- en scheerbeurt kan gebruiken dus vraagt Berend "Wat kan ik voor u betekenen ?"  "Alleen een beetje bijknippen" geeft de man aan met norse stem. Berend denkt bij zichzelf,  ik zal die beste man zijn humeur eens opvrolijken. Berend slaat de kapperscape om de man en zegt met een lach op zijn gezicht "Bij knippen is mij nog nooit gelukt, als ik dat zou kunnen was er goud voor mij te verdienen."  De man draait zich half om richting Berend en reageert met grote gefronste wenkbrauwen "Goud verdienen ? Schiet nou maar op want de aardappelen moeten dit weekend nog uit de grond dus niet lullen maar zakken vullen, ik heb geen tijd voor dat soort onzin." Zo dat was duidelijk, zwijgend pakt Berend zijn kappersschaar en begint met de bijna onmogelijke uitdaging om van dit kapsel nog iets te kunnen maken. Na ongeveer 20 minuten in doodse stilte de man bewerkt te hebben vraagt Berend met een spiegel draaiend achter de man. "Zo naar wens of zal ik er nog wat model in brengen met Brylcreem ?" "Mooi zat zo, wat kost me dat ?" vraagt de man. "Doe maar twee gulden vijftig" zegt Berend. De man betaalt en verlaat zwijgend de zaak. De deurbel rammelt wild op en neer als de man de deur met een knal sluit. "Die man was niet zo aardig" Berend is blij dat de man vertrokken is. "Wie volgt?" klinkt er door de zaak. De volgende klant staat op en neemt plaats in de grote oude  leren kappersstoel waarvan Berend het zitkussen net heeft omgedraaid.

Oma heeft inmiddels een klont roomboter in de pan gedaan. Terwijl de boter spetterend op temperatuur komt snijd oma twee  boterhammen die daarna rijkelijk  worden  gesmeerd met dezelfde roomboter. Met een tik op de rand van de pan wordt er een ei in de pan gedaan. Oma vraagt "Dooiers heel of stuk? Het zijn grote dubbeldooiers die wij van tante Mina hebben gekregen" Tante Mina is één van oma's zusters. "Doe maar stuk en mag ik er ook een plakje kaas onder?" "Tuurlijk wel" zegt oma terwijl ze het ei omdraait in de pan. Bij oma kun je dit soort vragen rustig stellen want als er één iemand is die weet wat verwennen is... juist, Oma. Het ei is inmiddels klaar en oma laat het sierlijk vanuit de pan op de boterham glijden die lag te wachten op een bord. De andere boterham wordt er omgekeerd bovenop gelegd en het geheel rustig en precies in het midden doorgesneden. Tijdens mijn eerste hap wordt er een grote beker gevuld met chocolademelk. De beker wordt aan de rand, net als het bord, gesierd met het welbekende boerenbont. 

Trixie is weer snurkend met z'n grote hobby slapen verdergegaan. Oma moet nog verder met het huishouden, morgen is het zondag en voor die dag moet alles spic en span zijn. Dit is een mooie gelegenheid om met mijn neefjes de middag spelend door te brengen. "Ik ga spelen." riep ik naar oma "Moet je nog naar het kleine kamertje? Doe dat dan eerst." Ik moet wel plassen maar voor de kleine boodschap mag je niet naar het kleine kamertje maar moet ik achter de deel naar buiten in de put mijn behoefte doen. Voor vliegen en andere insecten is het putje dan ook een luilekkerland maar voor mensen is de lucht niet te harden. Het kleine kamertje bevind zich op de deel onder de trap, zonder licht en zonder toiletpapier. Toiletpapier bestond in die tijd wel maar waarom zou je het geld twee keer uitgeven als het in repen gescheurde Sallands Volksblad ook aan alle eisen voldoet. Alleen als mannen een grote boodschap moeten, en de vrouwen, mogen gebruik maken van de kakdoos. Het behoeftige bezoek werd in die tijd gedaan op een houten kist, voorzien van een rond gat met een rond deksel, hier kon je gaan zitten om je ontlasting de vrije loop te laten in de emmer of ton. Alleen de grote boodschap mocht op de privaatemmer, anders zou die te snel vol zijn. Aansluiting op de riolering kwam pas in de late jaren zestig. De gemeente was wel bezig met het aanleggen van een riolering maar dat was nog ver verwijderd van de kapperszaak. De prioriteit werd aan de andere kant van de stad gelegd omdat daar de burgemeester en de plaatselijke notaris hun villa hadden.